Tả Tông Đường trả lời: “Ba thước.”
Người hỏi không đồng ý và nói: “Mỗi người chúng ta đều cao hơn ba thước. Nếu khoảng cách giữa trời và đất chỉ là ba thước, chẳng phải bầu trời đầy lỗ sao?”
Tả Tông Đường trả lời: “Vì vậy, chúng tôi đã học cách cúi đầu.”
Học cách cúi đầu, có thể làm được mọi thứ.
Cúi đầu không phải là yếu hèn, không phải là bất lực, mà là một loại phong thái, một kiểu trí tuệ và một kiểu tu dưỡng bản thân.
Tả Tông Đường là một danh tướng kiệt xuất và cũng là người có học thức uyên bác dưới triều nhà Thanh. Những bài học kinh điển của ông hiện nay vẫn rất có ý nghĩa giáo dục. Bởi cuộc sống thường không như ý, tôi hy vọng bạn có thể học hỏi những lời dưới đây của Tả Tông Đường.
1. Phát nguyện hạng nhất, kết duyên hạng trung, hưởng phúc hạng thấp;
Chọn chỗ cao mà đứng, chỗ bằng phẳng mà ngồi, chỗ rộng rãi mà đi.
Đây là một câu đối của Tả Tông Đường. Tỷ phú Lý Gia Thành rất thích câu đối này và đã treo câu đối này trong văn phòng của ông ở Hồng Kông.
“Phát nguyện hạng nhất, kết duyên hạng trung, hưởng phúc hạng thấp” có nghĩa là: con người nên mang trong lòng một ý nguyện cao xa, chỉ tìm cầu duyên phận trung bình, và sống cuộc sống của người bình thường.
“Chọn chỗ cao mà đứng, chỗ bằng phẳng mà ngồi, chỗ rộng rãi mà đi” có nghĩa là: xét vấn đề phải nhìn xa trông rộng, làm người phải cư xử khiêm nhường, và làm việc gì cũng phải để lại khoảng trống.
Hai câu này cũng rất có giá trị và ý nghĩa với cuộc sống của những người bình thường.
Có chí lớn thì chúng ta mới có động lực tiến lên. Người xưa nói: không có chí hướng thì không có mục tiêu, được chăng hay chớ thì có thể đạt được gì.
Đời người không ai hoàn mỹ, có chút thiếu sót là chuyện bình thường, con người phải biết đủ, biết hài lòng, độ lượng và khoan dung.
2. Người có thể chịu được sự mài dũa của Trời thực sự là người kiên cường.
Một kẻ tầm thường thì người khác không ghen tị.
(Hàm nghĩa là: Chỉ những người tài giỏi thường bị người khác ghen tị)
Con người phải trải qua rất nhiều khó khăn và thất bại trong cuộc sống, và chỉ bằng cách vượt qua những khó khăn này, người ta mới thực sự trưởng thành.
Đừng lùi bước trước khó khăn mà hãy gây dựng tinh thần dũng cảm hơn sau thất bại. Gian khổ và thất bại là tài nguyên của đời người và cũng là khóa học bắt buộc trong cuộc sống.
Những người khác nhau sẽ có những ý kiến khác nhau, những quan điểm khác nhau, những góc nhìn khác nhau. Bất kể bạn làm gì, làm như thế nào, bạn cũng không thể làm hài lòng tất cả mọi người.
Trong cuộc sống, chúng ta thường phải đối mặt với rất nhiều lời đàm tiếu và chỉ trích, chỉ cần bạn không làm gì sai, bạn phải giữ vững lập trường của bản thân và làm mọi việc một cách tận tâm.
Giá trị của một con người không nằm ở sự khen chê của người khác, đừng quá để ý đến lời nói của những người xung quanh, hãy cứ sống hết mình.
3. Những kẻ quá tùy nghi không giao tiền bạc;
Những kẻ quá hồ nghi không mưu sự cùng.
Giao dịch tài chính với người tham lam những điều nhỏ nhặt, bạn sẽ nảy sinh cảm giác khó chịu. Làm việc cùng với những người quá đa nghi, bạn sẽ không cách nào đạt được hợp tác hiệu quả.
Chúng ta thường nói: Nhiều bạn nhiều đường.
Đúng là ai cũng muốn kết bạn nhiều, nhưng bạn có rất nhiều loại, vì vậy chúng ta nên có lựa chọn trong quá trình kết bạn.
“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng; cát trắng nhuộm phèn, lâu dần cũng đen.”
Dù không cố ý, chúng ta vẫn luôn bị ảnh hưởng bởi những người xung quanh, bởi vậy lựa chọn những người bạn tốt là điều rất quan trọng.
4. Lúc khốn cùng thất vọng không để người ức hiếp;
Ngày thăng quan tiến chức đừng để người đố kỵ.
Dù đang trong nghịch cảnh chúng ta cũng phải gìn giữ phẩm giá cá nhân của mình, và trong những thời điểm thuận lợi chúng ta cũng phải bảo trì khiêm nhường, đối xử rộng rãi khoan dung với người khác.
Một người phải có điểm giới hạn và không thể đánh mất nguyên tắc của mình để theo đuổi những ham muốn vật chất.
Mạnh Tử nói: “Bần cùng nghèo khổ không thể lay chuyển, uy lực quyền thế không thể khuất phục”, ngay cả trong cảnh khốn cùng nhất cũng cần phải bảo trì phẩm chất đạo đức, tư cách của bản thân.
Thái độ đối xử với những người thua kém hơn mình sẽ phản ánh rõ nhất sự tu dưỡng và nhân phẩm của một người.
Đừng đánh giá một cách trịch thượng những người thua kém bạn ở một phương diện nào đó, hãy nhớ rằng ai cũng có điểm mạnh và điểm yếu.
5. Đọc cuốn sách chưa xem giống như được một người bạn tốt;
Đọc cuốn sách đã xem giống như gặp lại một người bạn cũ.
Đọc sách chính là kết bạn với nhà văn, trong quá trình đọc sách, ngoài việc nâng cao tri thức còn có thể nâng cao năng lực tư duy của con người.
Đọc sách trăm lần, ý nghĩa của nó sẽ tự nhiên hiển hiện.
Đọc sách là đủ vui vẻ, đủ sắc màu, đủ tài năng.
Việc đọc, xem có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi cá nhân trong việc định hình nhân sinh quan, giá trị quan và thế giới quan.
6. Với bản thân là cần kiệm, với người khác là hậu hĩ;
Mọi thứ đều phải giữ đơn giản và không được lãng phí.
Cách trân trọng những thứ đang có này cũng chính là cách giữ gìn gia đạo.
Ông thà tằn tiện trong chi phí sinh hoạt của bản thân để hào phóng khi đối đãi với người khác.
Tiết kiệm là cách tu thân, chăm lo gia đạo.
Tả Tông Đường tin rằng chỉ có coi trọng tiết kiệm mới có khả năng mang lại lợi ích rộng rãi, ông không chỉ sống thanh đạm mà còn nghiêm khắc yêu cầu các con của mình phải tiết kiệm, không xa hoa lãng phí.
Người không tiết kiệm không đứng vững, nhà không tiết kiệm không hưng thịnh.
Hiện nay, với sự sung túc của đời sống vật chất, sự xa hoa, lãng phí, phô trương như “gương mặt tiêu dùng”, “đẳng cấp tiêu dùng” có nhan nhản khắp nơi nơi trong đời sống hàng ngày.
Quan niệm tiêu dùng này không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn khiến con người chìm đắm trong làn gió xa hoa và trở nên không còn chí tiến thủ.
7. Với người cộng sự, học cách chịu thiệt;
Suốt đời nhượng bộ, không mất một phần.
Đây là một câu trong “Đáp Trương Lãng Trai đề quân” của Tả Tông Đường.
Không ai muốn chịu thiệt và bị oan ức, nhưng cuộc sống thường sẽ khiến bạn bị oan ức. Làm người, điều đáng quý là tấm lòng nguyện ý chịu thiệt.
“Thái Căn Đàm” nói rằng: “Thế sự thiệt thòi chính là phúc, nhân tình nhạt mỏng mới dài lâu”. Bạn sẵn lòng chịu thiệt trước thì chắc chắn sẽ nhận được hồi báo về sau.
Khi làm việc cùng nhau, nếu có thể chủ động chịu thiệt thòi một chút thì thường có thể giải quyết tốt các vấn đề khó khăn.
Nếu hai người đứng đối diện nhau, không ai muốn chịu thiệt thì hợp tác của đôi bên sẽ khó có thể triển khai.
Chịu thiệt là một khoản đầu tư ẩn. Trong các mối quan hệ và làm việc cùng nhau, những người muốn tận dụng mọi thứ sớm muộn sẽ trở thành một kẻ cô độc.
Khi bạn chịu một chút thiệt thòi vào đúng thời điểm, bạn sẽ nhận được nhiều hồi báo hơn.
8. Thận trọng khi giao du, cần mẫn trong học hành;
Luôn ghi nhớ trung thực, loại bỏ thói phù hoa.
Để trở thành một người có phẩm cách đoan chính, bạn cần lưu ý những điểm này.
Thận trọng khi kết bạn giao du, và nỗ lực thiết thực khi học tập.
Làm người phải thực tế và ổn định, không được đầu cơ trục lợi.
Tham vọng cao hơn năng lực và làm mọi việc với những cảm xúc bốc đồng sẽ chỉ gây ra một mớ hỗn độn.
Chỉ bằng cách bắt đầu từ những việc nhỏ, vứt bỏ tâm lý bốc đồng và không ngừng nâng cao năng lực trong công việc, chúng ta mới tích lũy được sức mạnh cho sự phát triển trong tương lai.
Trên thế giới không có thành công chỉ sau một đêm, và con đường dẫn đến thành công đều phải đi từng bước một.
Nếu không có nỗ lực thực tế, cho dù gặp được bao nhiêu quý nhân, cho dù cơ hội tốt đến đâu, bạn cũng sẽ không thể thành công.
Nhất Tâm biên tập
