Làm cha mẹ, ai cũng mong con mình nên người. Nhưng giữa kỳ vọng và thực tế, giữa lỗi lầm và sự trưởng thành, điều quan trọng không phải là kiểm soát con bao nhiêu, mà là con có muốn đến gần mình không.
“Khoan dung” và “thành tín”, bí quyết giản dị mà cổ nhân đã dạy giúp bậc cha mẹ giữ kỷ luật, nhưng lại không đánh mất lòng tin và sự gắn bó của con. Cũng không cần quát mắng, mà con vẫn tự nguyện vâng lời, nương tựa, sẻ chia.
Chu kỳ trăng – hành trình đờiCorrie – Phép lạ từ chấy rậnNgười bác sĩ bị bắt bớ trong chính ngôi nhà mình từng cứu
Câu chuyện: “Hai người cha”
Ở cùng một khu phố có hai gia đình, mỗi nhà đều có con trai đang tuổi dậy thì – một giai đoạn “dễ nổi loạn” và cũng dễ bị tổn thương nhất.
Ông Thành, một người cha nghiêm khắc, luôn muốn con mình “không được sai”. Cậu con trai chỉ cần về muộn 10 phút, điểm kém một môn học, hay nói chuyện thiếu lễ phép là ông răn dạy ngay trước mặt người khác. Ông tin rằng nếu không chỉnh ngay từ đầu, con sẽ hư. Ông cũng thường hứa với con sẽ cho đi chơi, mua đồ, nhưng nếu có việc bận, ông lờ đi mà không giải thích. Đứa con ban đầu ngoan ngoãn, sau dần trở nên im lặng, xa cách, rồi bắt đầu giấu giếm.
Ngược lại, ông Tâm, người hàng xóm, lại có cách dạy con khác. Khi con phạm lỗi, ông không quát tháo. Ông thường đợi đến tối, lúc hai cha con ngồi với nhau, mới ôn tồn hỏi: “Con nghĩ thế nào về chuyện lúc chiều?” Rồi ông lắng nghe, gợi mở và đưa lời khuyên nhẹ nhàng.
Khi hứa gì với con, dù bận đến mấy ông cũng cố giữ lời, hoặc xin lỗi trước nếu buộc phải đổi. Lúc đầu, ai cũng bảo ông “nuông chiều”. Nhưng vài năm sau, người ta nhận ra: cậu con trai của ông Tâm chủ động giúp cha việc nhà, học hành tự giác, và thậm chí còn tâm sự những điều khó nói. Nhiều người thân trong họ cũng tin tưởng gửi con đến nhà ông Tâm nhờ “kèm cặp giùm” mỗi dịp nghỉ hè.
Khoan dung thì được lòng mọi người, thành tín thì được người ta tín nhiệm
Câu chuyện của hai người cha là biểu hiện rõ nét cho đạo lý cổ xưa mà vẫn vô cùng thực tế hôm nay: “Khoan tắc đắc chúng, tín tắc nhân nhậm yên” (Luận Ngữ – Khổng Tử).
Trong giáo dục gia đình, khoan dung không có nghĩa là dễ dãi, mà là hiểu và tha thứ, để con cái dám thừa nhận lỗi sai và học cách sửa mình. Đứa trẻ nào cũng có lúc bốc đồng, sai sót, nếu chỉ gặp sự trách mắng, nó sẽ học cách che giấu. Nhưng nếu được đối xử bằng lòng bao dung, nó sẽ học được cách chịu trách nhiệm.
Hơn thế nữa, chữ tín của cha mẹ chính là tấm gương âm thầm và mạnh mẽ nhất. Một người cha biết giữ lời, biết xin lỗi khi không giữ được lời, sẽ dạy con bài học lớn về sự tử tế và trách nhiệm. Từ đó, đứa con không chỉ tin cha mẹ, mà còn học được cách làm người đáng tin. Và khi người khác trong gia đình, dòng họ hay xã hội thấy được phẩm chất ấy, họ cũng sẽ tin tưởng và “phó thác” những điều quan trọng – như cách người thân tìm đến ông Tâm.
