Theo thống kê của Tổng hội Y học Việt Nam năm 2022, gần 50% người trưởng thành sống tại thành thị bị mỡ máu cao. Trong đó, thừa cholesterol, mỡ máu cao chủ yếu do chế độ dinh dưỡng và vận động không hợp lý. Việc tăng cholesterol máu gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe. Cụ thể là, mỡ máu cao là 1 yếu tố làm xơ vữa, cứng, hẹp, tắc nghẽn động mạch xơ vữa, cứng, hẹp, tắc nghẽn động mạch não, mạch vành tim, dẫn đến nguy cơ cao mắc bệnh tim, đột quỵ. Nếu buổi sáng thức dậy bạn nhận thấy các dấu hiệu này, rất có thể mỡ máu của bạn đang cao hơn bình thường, cần kiểm tra sức khỏe sớm:
- Mệt mỏi, uể oải: Thức dậy với cảm giác mệt mỏi như chưa từng ngủ, cơ thể nặng nề, tinh thần uể oải? Đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ tuần hoàn của bạn đang gặp vấn đề. Khi mỡ máu cao, máu trở nên "đặc quánh", khó lưu thông, khiến các tế bào trong cơ thể, đặc biệt là tế bào não, không được cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng. Điều này giải thích tại sao bạn luôn cảm thấy mệt mỏi, thiếu sức sống ngay cả sau một giấc ngủ ngon.
- Chóng mặt, đau đầu: Chóng mặt, đau đầu khi vừa thức dậy là một dấu hiệu không thể bỏ qua. Khi mỡ máu cao, các mạch máu nuôi não bị thu hẹp, gây thiếu máu cục bộ ở não, dẫn đến các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu. Cảm giác này thường xuất hiện vào buổi sáng khi chúng ta thay đổi tư thế đột ngột.
- Tức ngực, khó thở: Cảm giác tức ngực, khó thở khi vừa thức dậy có thể là dấu hiệu của bệnh tim mạch. Ở người bị mỡ máu cao, các mảng bám tích tụ trong lòng mạch, làm hẹp lòng mạch và cản trở dòng chảy của máu. Điều này gây ra tình trạng thiếu máu cục bộ ở tim, dẫn đến các cơn đau thắt ngực.
- Tay chân dễ bị tê: Tê bì tay chân là một triệu chứng thường gặp ở người bị mỡ máu cao. Khi các mạch máu bị hẹp hoặc tắc nghẽn, máu không thể lưu thông đến các chi một cách đầy đủ, gây ra tình trạng tê bì. Cảm giác này thường xuất hiện ở bàn tay, bàn chân và có thể lan rộng lên cánh tay, chân.
Ảnh minh họa
Ngoài những dấu hiệu bất thường vào buổi sáng, rối loạn mỡ máu còn có thể gây ra nhiều biểu hiện khác trên cơ thể:
- Bất thường ở mắt: Nếu bạn nhận thấy thị lực giảm sút, mắt mờ, hoặc xuất hiện những đốm vàng quanh mắt, hãy cẩn thận. Đây có thể là một trong những dấu hiệu cho thấy mỡ máu của bạn đang ở mức cao. Mỡ máu cao có thể gây ra các vấn đề về tuần hoàn máu ở mắt, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.
- Xuất hiện nốt vàng trên cơ thể: Bạn có thấy những nốt vàng, cam hoặc đỏ nâu xuất hiện ở mu bàn tay, khuỷu tay, đầu gối, mông hoặc lòng bàn tay không? Đây là những dấu hiệu đặc trưng của bệnh mỡ máu cao. Những nốt này hình thành do sự tích tụ chất béo dưới da.
- Chuột rút ở bắp chân: Bạn thường xuyên bị chuột rút ở bắp chân, đặc biệt là vào ban đêm? Điều này có thể liên quan đến vấn đề mỡ máu. Mỡ máu cao làm giảm lượng oxy cung cấp cho các cơ, gây ra tình trạng co thắt cơ bắp.
2. Bao lâu nên kiểm tra mỡ máu một lần?
Ảnh minh họa
Kiểm tra mỡ máu định kỳ là cách quan trọng để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao. Tuy nhiên, tần suất kiểm tra không giống nhau ở mọi đối tượng:
- Người trên 40 tuổi: Nên kiểm tra từ 2-5 năm/lần để phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
- Người có tiền sử hoặc nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch: Nếu bạn đang sống chung với bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch, tiểu đường, hoặc tăng huyết áp, hãy kiểm tra 3-6 tháng/lần. Điều này giúp bạn theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe và điều chỉnh kịp thời chế độ điều trị hoặc lối sống.
- Người nhập viện vì bệnh tim mạch: Trong trường hợp nhập viện do biến chứng tim mạch, bạn cần được xét nghiệm mỡ máu ngay lập tức hoặc trong vòng 24 giờ đầu tiên.
3. Ai cần đặc biệt chú ý kiểm tra mỡ máu?
- Người có tiền sử gia đình bị bệnh tim mạch hoặc tăng lipid máu.
- Người xuất hiện các triệu chứng như u vàng ở da, da gót chân dày lên bất thường, hoặc bị tê bì kéo dài.
- Người thuộc nhóm nguy cơ cao, bao gồm người hút thuốc, mắc béo phì, hoặc đang sống chung với tiểu đường.
Đừng chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng mới lo lắng. Việc duy trì lối sống lành mạnh kết hợp kiểm tra định kỳ sẽ giúp bạn chủ động kiểm soát bệnh mỡ máu, ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm như cục máu đông hay những tổn thương về thận.
Hãy nhớ rằng, mỗi thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống, tập luyện hay giấc ngủ đều là một bước tiến lớn trong hành trình giữ gìn sức khỏe lâu dài!
Theo Lưu Ly
