Tôi lấy xe đạp ra, vá bánh, lau sơ qua rồi đạp quanh làng. Chuông vẫn kêu. Trẻ con nhìn tôi ngơ ngác.Mái Nhà Không Lạnh – câu chuyện cảm động
Chạm vào chân lý giữa đời thường: Hành trình đi tìm ánh sáng nội tâm
Tôi về quê vào một chiều cuối tháng Tư, trời oi nhưng không gắt, gió thoảng mùi rơm cháy từ đâu đó ngoài đồng. Xe khách trả tôi ở đầu quốc lộ, cách nhà gần cây số. Tôi kéo vali đi bộ, đường làng đã trải bê tông nhưng vẫn còn những bụi tre, rặng bạch đàn cũ kỹ như mười năm trước.
Con hẻm nhỏ dẫn vào nhà tôi nằm im lìm dưới bóng dâm. Mái ngói cũ bạc màu. Tường vôi bong tróc. Trước hiên nhà, chiếc xe đạp của ba dựng sát tường – bánh xẹp lép, khung gỉ sét. Chiếc chuông nhỏ lệch hẳn về một bên, tôi nghiêng tay bấm thử: leng keng…
Tôi không vào nhà ngay. Ngồi xuống bậc tam cấp, tôi nhìn cái xe như nhìn lại chính mình. Mười năm rồi tôi mới trở về. Không phải vì xa. Mà vì không dám.
Tôi đi học đại học ở thành phố, rồi ở lại làm việc, sau nữa thì dần quen với đời sống xa lạ mà tiện nghi. Những cuộc gọi về thưa dần. Lần về gần nhất… là hôm ba mất.
Ba tôi là thợ hồ. Mùa mưa ở nhà làm vườn, mùa khô đi phụ xây cho người ta. Không học cao, không biết nói lời hoa mỹ, nhưng ông làm lụng nuôi tôi ăn học tới nơi tới chốn. Chiếc xe đạp ấy chở ông đi làm mỗi sáng, chở tôi đi học mỗi chiều mưa lầy, chở mẹ ra trạm y tế những lần cảm sốt. Nó gắn với ông như một phần thân thể.
Tôi còn nhớ ngày đầu tiên đi học xa, ông dậy từ sớm, buộc túi bánh mẹ gói vào xe đạp đưa tôi ra bến xe cách làng hai cây số. Trên đường đi, ông nói ít, chỉ căn dặn:
— Ở đó sống cho đàng hoàng. Con không cần hơn ai, nhưng phải biết mình từ đâu ra. Ba với má cực cũng chỉ mong con không phải quay lại làm thợ hồ như ba.
Tôi gật đầu. Nhưng trong lòng thì chỉ mong nhanh tới thành phố. Rời khỏi căn nhà nóng hầm hập, khỏi bữa cơm cá khô với rau lang. Tôi muốn áo sơ mi trắng, văn phòng máy lạnh, muốn quên cái tiếng chuông xe cũ kỹ này.
Lúc lên xe, tôi nói:
— Con sẽ cố gắng. Mà… chắc cũng lâu con mới về.
Ông không nói gì, chỉ gật đầu, rồi quay xe đạp về. Tiếng chuông xe leng keng nhỏ dần sau lưng.
Năm đầu tôi còn gọi điện mỗi tuần. Rồi tháng gọi một lần. Rồi Tết đầu không về vì xin làm thêm. Tết sau bảo bận học tiếng Anh. Tết nữa thì… không cần lý do gì nữa cả. Mỗi năm tôi gửi ít tiền về sửa nhà, thay mái ngói, lắp bình nước nóng. Nhưng tôi không trở về.
Đến khi mẹ gọi giữa giờ trưa, giọng lạc đi:
— Ba con mất rồi. Đi nhanh lắm, không kịp trối gì.
Tôi vội về. Làng tôi quen giấc ngủ sớm, về tới thì trời đã khuya. Hàng xóm lo xong hết. Mẹ ngồi bên bàn thờ, mắt sâu hốc. Gần di ảnh, tôi thấy cái ba lô cũ – cái ba từng mua cho tôi năm ấy. Trên ba lô dán một mảnh giấy:
“Để dành cho con, nếu nó có về.”
Tôi không dám hỏi mẹ. Cũng không dám mở miệng xin lỗi.
Sau đám tang, tôi lại vội vã đi. Nói là bận, nhưng thật ra sợ. Sợ ở lại phải đối diện với những năm tháng mình đã phớt lờ tất cả.
Mãi gần đây, khi công ty cắt nhân sự, tôi mới bắt đầu nghĩ lại. Không còn nơi nào để đến, tôi gọi mẹ:
— Má, con về nghe.
Mẹ im một lúc rồi nhẹ giọng:
— Ừ, về thì má mừng.
Hôm nay, tôi về.
Tôi vào phòng ba. Trên bàn gỗ là một cuốn sổ tay, cũ và mỏng. Trang đầu ghi mấy dòng ông viết, chữ nghiêng, thẳng thớm nhưng hơi run:
“Con gửi tiền. Không nhiều, nhưng chắc chắt chiu lắm. Má nó mừng lắm.
Tết này nó nói không về. Má nó buồn, khóc, tui giả bộ không thấy.
Thằng Thịnh biểu thay chuông xe. Nhưng tui không thay. Tiếng đó quen. Con nghe về là biết ba tới.”
Trang cuối cùng, chữ gần như đứt quãng:
“Không chắc còn gặp nó. Nhưng nếu nó về, cho nó cái chuông xe. Để nó nhớ… nhà luôn đợi nó.”
Tôi ngồi lặng. Tiếng chuông cũ bỗng ngân lên trong đầu. Không to, không rõ, nhưng da diết như tiếng gọi từ ký ức.
Chiều hôm sau, tôi lấy xe đạp ra, vá bánh, lau sơ qua rồi đạp quanh làng. Chuông vẫn kêu. Trẻ con nhìn tôi ngơ ngác. Một bác bên đường cười:
— Ủa, tưởng ông Tư sống lại. Cái xe, cái dáng đạp, y như ảnh.
Tôi cười, mắt cay xè.
Có những thứ nhỏ đến mức tưởng quên được. Nhưng khi trở về, lại là điều duy nhất khiến ta nhận ra mình từng thuộc về đâu.
Tiếng chuông xe đạp ấy… từ giờ tôi sẽ là người giữ nó vang lên mỗi chiều.
Khai Tâm
